Activa/passiva transactie kan ook interessant zijn voor verkoper

30-07-2013

In verreweg het grootste deel van de overnames is sprake van een aandelentransactie. Dit wordt hoofdzakelijk veroorzaakt doordat een aandelentransactie (juridisch) een relatief overzichtelijke en eenvoudige uitvoering kent. De onderneming wisselt immers alleen van eigenaar, maar blijft in de huidige vorm voortbestaan. Activa/passiva transacties kennen daarentegen een relatief complexe uitvoering, waarbij alle activa/passiva separaat getaxeerd of gewaardeerd dienen te worden en worden overgedragen op de wijze die juridisch is voorgeschreven. Ook licenties, vergunningen en contracten maken niet automatisch deel uit van de overname.

Het is belangrijk voor zowel koper als verkoper om goed bij de keuze van het type transactie stil te staan. Daarbij komt dat de belangen van koper en verkoper in deze keuze in veel gevallen tegengesteld zijn. Doorgaans zal de voorkeur van verkoper uitgaan naar een aandelentransactie.

Allereerst heeft een aandelentransactie voor verkoper het voordeel dat de volledige onderneming inclusief alle schulden, verplichtingen en mogelijk toekomstige claims wordt overgedragen. In een activa/passiva transactie heeft koper de mogelijkheid om slechts enkele voor hem of haar interessante activa, zoals bijvoorbeeld bepaalde machines of transportmiddelen, van de onderneming over te nemen (het zogenaamde “cherry picking”). De overige activa/passiva, verplichtingen, risico’s en mogelijke claims blijven bij de verkoper.

Ook op fiscaal vlak kan er sprake zijn van tegengestelde belangen tussen verkoper en koper. Daar waar een koper bij een activa/passiva transactie fiscaal kan afschrijven op de betaalde goodwill, is deze bij een aandelentransactie niet fiscaal aftrekbaar. Een verkoper moet echter in het geval van een activa/passiva transactie juist over de gemaakte boekwinst fiscaal afdragen terwijl de verkoopopbrengst in een aandelentransactie via de deelnemingsvrijstelling in de verkopende holdingmaatschappij niet belast wordt.

Uit bovenstaande voorbeelden blijkt de logische voorkeur van de verkoper voor een aandelentransactie. Toch zijn er situaties waarbij ook verkoper gebaat is bij een activa/passiva transactie.

Dit is bijvoorbeeld het geval wanneer de verkopende vennootschap beschikt over grote fiscaal compensabele verliezen. De verkoper kan in het geval van een activa/passiva transactie de gerealiseerde boekwinst verrekenen met deze compensabel verliezen. Echter, doordat de compensabele verliezen gebonden zijn aan de onderneming worden deze in een aandelentransactie door de koper mee overgenomen. Ondanks dat de koper de verkoper hiervoor kan compenseren, zal de koper dit doorgaans slechts gedeeltelijk doen. Het is immers maar de vraag of deze compensabele verliezen in de toekomst volledig kunnen worden gecompenseerd met de toekomstige belastbare winsten.

Een ander voorbeeld is het ontbreken van een holdingstructuur. Indien in de onderneming niet bedrijfsgebonden activa/passiva, zoals pensioenverplichtingen en/of onroerend goed, zijn ondergebracht is het doorgaans niet wenselijk dat deze deel uitmaken van de transactie. Overigens dient opgemerkt te worden dat het ontbreken van een holdingstructuur geen ideaal uitgangspunt is voor een verkoper. Het hebben van een holdingstructuur heeft als voornaamste voordeel dat het een grotere fiscale flexibiliteit biedt. De verkoper hoeft hierbij niet onmiddellijk 25% IB/AB te betalen bij de verkoop van zijn onderneming.

De optimale keuze van een transactievorm hangt af van de specifieke situatie. Hoewel de belangen van koper en verkoper vaak tegengesteld zijn, leidt dit in de praktijk zelden tot grote problemen. Middels goed overleg of door de benadeelde partij mee te laten delen in het voordeel van de andere partij wordt vaak toch overeenstemming bereikt.

Terug

Auteur van dit artikel: